【विषयसूची】
―जापानमा बसोबास गर्ने वरिष्ठहरूको वास्तविक अनुभव र Q&A―
वरिष्ठ अनुभव कथा
जापानमा जीवन र कामको अनुभव गरेका वरिष्ठहरूको आवाज प्रस्तुत गर्छौँ।
नयाँ जीवनका लागि उपयोगी संकेतहरू खोजेर हेरौँ！
दक्षिण कोरिया・३० दशकका पुरुष
आफ्नो देशभन्दा फोहोर छुट्याउने तरिका फरक भएकाले, कुन फोहोर कुन वर्गमा पर्छ भनेर जाँच्नु गाह्रो थियो।
त्यसैगरी, भान्साबाट निस्कने फोहोर (जैविक फोहोर) लाई जल्ने फोहोरसँगै फालिने कुरा देखेर अचम्म लाग्यो।
चीन・२० दशककी महिला
शिक्षक र वरिष्ठसँग कुरा गर्दा प्रयोग गर्ने भाषा गाह्रो लाग्यो।
धेरै सम्मानजनक शब्द (केइगो) भएकाले, गल्ती गरेमा असभ्य देखिने डरले मन डर–डर हुन्थ्यो।
चीन・३० दशकका पुरुष
पहिलो पटक जापानको रेल चढ्दा, एकदमै शान्त भएको देखेर निकै अचम्म लाग्यो।
साथीसँग कुरा गर्दा वरिपरि निकै शान्त भएकाले लाज लाग्यो।
जापानमा रेलभित्र कुरा गर्दा पनि आवाजमा ध्यान दिनुपर्छ भन्ने कुरा सिकेँ।
सबैका प्रश्न
जापानमा बस्दा “यो कसरी गर्ने होला?” भनेर सोच्ने कुरा कहिल्यै भएको छ？
यहाँ सबैले वास्तवमै अनुभव गरेका जिज्ञासाहरूलाई Q&A को रूपमा सजिलै बुझिने गरी प्रस्तुत गरिएको छ।
Q：जापानमा फोहोरको वर्गीकरण धेरै कडाइका साथ गरिन्छ भनेर सुनेको छु। यसलाई कसरी छुट्याउने हो？
A：जापानमा क्षेत्रअनुसार फोहोर छुट्याउने तरिका अलिक फरक हुन्छ।
सामान्य रूपमा “जल्ने फोहोर”, “नजल्ने फोहोर”, “प्लास्टिक”, “बोतल・क्यान・पेट बोतल” भनेर छुट्याइन्छ।
फोहोरको झोलाको रङ र फाल्ने दिन पनि तोकिएका हुन्छन्, त्यसैले नगर वा वडाको नियम पुस्तिका जाँच्नु महत्त्वपूर्ण हुन्छ।
（धेरै स्थानीय निकायहरूमा अंग्रेजी・चिनियाँ・भियतनामी भाषामा पनि जानकारी उपलब्ध छ）
Q：छिमेकीलाई अभिवादन गर्नु राम्रो हुन्छ? नगरे असभ्य ठहरिन्छ？
A：जापानमा अभिवादन “राम्रो सम्बन्ध बनाउने पहिलो कदम” मानिन्छ।
बाटोमा भेटिँदा “ओहायो गोज़ाइमासु” वा “कोननिचिवा” भनेर हल्का अभिवादन गर्नु पर्याप्त हुन्छ।
मौन बस्नु भन्दा मुस्कानसहित अभिवादन गर्दा, सुरक्षित र सहज वातावरणमा बस्न सजिलो हुन्छ।
Q：काम वा विद्यालयमा प्रायः सुनिने “होरेंसो (報・連・相)” भनेको के हो？
A：यो “रिपोर्ट・सम्पर्क・परामर्श” को छोटकरी रूप हो, र जापानी कार्यस्थलमा निकै महत्त्वपूर्ण मानिन्छ।
आफूले मात्र निर्णय नगरी, माथिल्लो अधिकारी वा सहकर्मीलाई छिटो जानकारी दिने र सल्लाह गर्ने संस्कार छ।
समस्या हुन नदिन अपनाइने शिष्टाचारका रूपमा सम्झेर राख्दा, विश्वास जित्न सकिन्छ।
Q：ढिला पुगेमा धेरै खराब छाप पर्छ भनेर सुनेको छु। कति मिनेट अगाडि पुग्नु राम्रो हुन्छ？
A：जापानमा “समयपालन” गर्नु विश्वाससँग जोडिन्छ।
भेटघाटको समयभन्दा ५–१० मिनेट अगाडि पुग्नु उपयुक्त मानिन्छ।
ढिला हुने सम्भावना भएमा, पहिले नै जानकारी दिनु नै शिष्टाचार हो।
Q：“हावापानी पढ्नु (Kuuki wo yomu)” भन्ने कुरा धेरै सुनिन्छ, यसको अर्थ के हो？
A：“हावापानी पढ्नु” भन्नाले, अगाडिको व्यक्तिको भावना र त्यो स्थानको माहोल बुझ्नु हो।
जापानमा, स्पष्ट रूपमा नबोले पनि “अहिले बोल्नु ठीक हो?” “चुप लागेर बस्नु राम्रो हो?” भनेर सोच्नु महत्त्वपूर्ण हुन्छ।
गाह्रो लाग्न सक्छ, तर वरिपरिका मानिसहरूको अनुहारको भाव र बोल्ने स्वर मा ध्यान दिनबाट सुरु गरौँ।
Q：जापानीहरू धेरैजसो आफ्नो साँचो भावना नबताउने जस्तो लाग्छ। भावना कसरी बुझ्ने？
A：जापानमा, अगाडिको व्यक्तिलाई चोट नपुगोस् भनेर अप्रत्यक्ष रूपमा कुरा गर्ने संस्कृति छ।
“अलि गाह्रो छ” भन्नाले “गर्न सक्दिनँ” भन्ने अर्थ लाग्ने जस्ता, नरम रूपमा अस्वीकार गर्ने अभिव्यक्तिहरू धेरै छन्।
शब्द मात्र होइन, अनुहारको भाव र बोल्ने स्वरमा पनि ध्यान दिँदा बुझ्न सजिलो हुन्छ।
Q：खाना खाँदा गर्न नहुने कुराहरू के–के छन्？
A：हो, केही ध्यान दिनुपर्ने कुराहरू छन्।
विशेष गरी ध्यान दिनुपर्ने ४ वटा बुँदा छन्।
- चपस्टिक (हासी) ले मानिसतर्फ इशारा नगर्नु
- भातमा चपस्टिक ठड्याएर नराख्नु（यो अन्त्येष्टि समारोहमा मात्र गरिने तरिका हो）
- खाना खाँदै कुरा नगर्नु
- खाना सकेसम्म नछोड्नु।जापानमा “सफा गरी खानु” लाई शिष्टाचार मानिन्छ।
Q：जापानमा खाना सँगै बाँडेर खाँदा कसरी गर्नु राम्रो हुन्छ？
A：जापानीहरूले सरसफाइलाई धेरै महत्त्व दिन्छन्।
सबैले मिलेर खाना बाँड्दा, आफ्नै चपस्टिक प्रयोग नगरी“सर्भिङ चपस्टिक (取り箸)” वा चम्चा प्रयोग गर्नु शिष्टाचार हो।
यदि सर्भिङ चपस्टिक नभएमा,चपस्टिकको उल्टो भाग (समात्ने भाग) प्रयोग गरेर लिनु पनि ठीक हुन्छ।
Q：रेलभित्र फोन गर्न नहुने कारण के हो？
A：जापानको रेलमा शान्त भएर बस्नु शिष्टाचार मानिन्छ।
फोनको आवाज वरिपरि सजिलै सुनिने भएकाले अरूलाई असहज हुने हुनाले निषेध गरिएको छ।
इमेल वा सन्देशमार्फत् प्रतिक्रिया दिनु सामान्य मानिन्छ।
Q：फोहोर फाल्ने ठाउँ भेटिएन भने के गर्ने？
A：जापानमा सहरभित्र फोहोरदानी कम हुने भएकाले, आफ्नै फोहोर आफैँ लिएर जानु नियम हो।
कन्भिनियन्स स्टोर वा स्टेशनमा फोहोरदानी हुन सक्छ, तर प्रकार (जल्ने फोहोर・पेट बोतल आदि) जाँच गरेर फाल्नुपर्छ।
सरल सर्वेक्षण र मतदान
हाल तयारी हुँदैछ। सार्वजनिक हुने समयसम्म केही समय पर्खनुहोस्।
